W 2026 roku zmiana czasu na zimowy wypada w nocy z soboty 24 października na niedzielę 25 października. Zegarki cofamy wtedy z godziny 3:00 na 2:00, dzięki czemu śpimy o godzinę dłużej. W artykule wyjaśniamy, skąd bierze się ten mechanizm i jak realnie oddziałuje na Twój organizm.
Kiedy zmiana czasu na zimowy wypada w 2026 roku?
Termin wyznacza zasada, która obowiązuje w całej Unii Europejskiej. Zmiana z czasu letniego na zimowy następuje w ostatnią niedzielę października, a wskazówki cofa się o pełną godzinę. W 2026 roku ta niedziela przypada na 25 października.
W praktyce oznacza to, że noc z soboty na niedzielę trwa o godzinę dłużej. Dla osób pełniących dyżury nocne taka noc liczy zamiast 8 aż 9 godzin pracy, co ma znaczenie przy rozliczeniach. Większość ludzi zyskuje natomiast dodatkową godzinę snu.
| Zmiana | Data w 2026 roku | Godzina | Kierunek |
| Na czas letni | 29 marca | 2:00 → 3:00 | do przodu |
| Na czas zimowy | 25 października | 3:00 → 2:00 | do tyłu |
| Na czas zimowy 2025 | 26 października 2025 | 3:00 → 2:00 | do tyłu |
Skąd bierze się podział na czas letni i zimowy?
Pierwsze poważne propozycje w tej sprawie pojawiły się na początku XX wieku. William Willett opisał je w broszurze „Waste of Daylight” w 1907 roku, a George Vernon Hudson zwracał uwagę na lepsze wykorzystanie długich letnich dni. Sam pomysł bywa też przypisywany Benjaminowi Franklinowi, choć jego tekst miał raczej charakter publicystyczny.
Pierwsze realne wprowadzenie czasu letniego nastąpiło podczas I wojny światowej. 30 kwietnia 1916 roku uczyniły to Niemcy oraz Austro-Węgry, przesuwając zegary o godzinę do przodu. Powrót do czasu zimowego wyznaczono na 30 września 1916 roku. Wkrótce rozwiązanie przejęły Wielka Brytania i Stany Zjednoczone.
W Polsce czas letni po raz pierwszy zastosowano w 1919 roku. Później zmiany nie odbywały się regularnie, a od 1977 roku przestawianie zegarków dwa razy w roku stało się coroczną praktyką. Obecnie dotyczy to blisko 70 krajów na świecie.
Jak zmiana czasu na zimowy wpływa na organizm?
Choć jesienią zyskujemy godzinę snu, nagłe przesunięcie zegara potrafi rozregulować rytm dobowy. Organizm przez kilka dni adaptuje się do nowego harmonogramu światła, posiłków i aktywności. Skutki są zwykle łagodniejsze niż wiosną, ale nie znikają całkowicie.
Zaburzenia snu i koncentracji
W pierwszych dniach po przestawieniu zegarów część osób doświadcza zaburzeń snu, trudności z zasypianiem lub porannego zmęczenia. Do tego dochodzi obniżona koncentracja i drażliwość. Jaśniejsze poranki bywają pomocne, ale wcześniejszy zmrok może obniżać nastrój po południu.
Układ krążenia i samopoczucie
U osób wrażliwych zmiana czasu wiąże się okresowo z większym obciążeniem układu krążenia. Badania i obserwacje kliniczne wskazują na możliwy wzrost ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, zmian nastroju oraz problemów z apetytem i metabolizmem. Objawy zwykle ustępują po kilku dniach.
Kto odczuwa zmianę najmocniej?
Najczęściej reakcję odczuwają seniorzy, dzieci oraz osoby z już istniejącymi zaburzeniami snu. Nie bez znaczenia są także praca zmianowa i dyżury nocne, które w noc zmiany wymagają dodatkowej godziny obecności. Wystarczającym wsparciem bywa wtedy regularny sen i spokojniejszy plan dnia.
Jak przygotować się do zmiany czasu?
Aby organizm łagodniej przeszedł przez przestawienie zegarów, warto jeszcze przed zmianą stopniowo modyfikować wieczorne nawyki. Pomocne są przede wszystkim:
- przesuwanie pory zasypiania o kilkanaście minut już kilka dni wcześniej,
- unikanie kofeiny i ciężkostrawnych posiłków na kilka godzin przed snem,
- poranna ekspozycja na naturalne światło, która wspiera synchronizację rytmu dobowego,
- ręczne przestawienie zegarów ściennych, mechanicznych oraz części sprzętów AGD, jeśli nie robią tego automatycznie.
Smartwatche, komputery i telefony z dostępem do sieci zwykle aktualizują czas same. Urządzenia z synchronizacją radiową lub GPS również nie wymagają ingerencji. Warto natomiast sprawdzić urządzenia kuchenne, budziki i zegary samochodowe.
Dlaczego nadal przestawiamy zegarki i czy to się zmieni?
W Unii Europejskiej od lat trwa dyskusja o zniesieniu zmiany czasu. W 2018 roku przeprowadzono konsultacje, w których 84% respondentów opowiedziało się za rezygnacją z tego obowiązku. W Polsce takiego zdania było 78% ankietowanych. Parlament Europejski poparł w 2019 roku plan zakończenia zmian, ale pandemia COVID-19, brexit i inne kryzysy wstrzymały wdrożenie.
Obecnie w Polsce obowiązuje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 roku, które wyznacza terminy zmian do 2026 roku. Oznacza to, że pytanie o przestawianie zegarków pozostaje aktualne. Możliwe scenariusze to utrzymanie stałego czasu letniego albo stałego czasu zimowego, ale żadna z opcji nie została dotąd przesądzona.
Zmiana czasu na zimowy w Polsce polega na cofnięciu wskazań zegarów z 3:00 na 2:00, czyli powrocie ze strefy UTC+2 do strefy UTC+1.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kiedy dokładnie w 2026 roku następuje zmiana czasu na zimowy?
W 2026 roku zmiana odbywa się w nocy z soboty 24 października na niedzielę 25 października; zegarki cofamy z 3:00 na 2:00.
Ile godzin zyskuje się podczas przejścia na czas zimowy i kogo to dotyczy w pracy?
Noc staje się o godzinę dłuższa, więc większość zyskuje dodatkową godzinę snu, a osoby pełniące dyżury mają do przepracowania o godzinę więcej.
Skąd wzięła się idea czasu letniego i kto ją proponował?
Pomysł pojawił się już na początku XX wieku, m.in. w broszurze Williama Willetta i w pracach Georga Vernona Hudsona, a koncepcje przypisywano też Benjaminowi Franklinowi.
Jak zmiana czasu wpływa na rytm dobowy i samopoczucie?
Przesunięcie zegara może tymczasowo zaburzyć rytm dobowy, powodując problemy ze snem, obniżoną koncentrację i wahania nastroju przez kilka dni.
Kto jest najbardziej podatny na negatywne skutki zmiany czasu?
Najczęściej odczuwają ją seniorzy, dzieci oraz osoby z zaburzeniami snu, a także pracownicy zmianowi i osoby na nocnych dyżurach.
Jak przygotować organizm na zmianę czasu, by zminimalizować skutki?
Warto stopniowo przesuwać porę zasypiania, unikać kofeiny i ciężkich posiłków przed snem oraz korzystać z porannego światła; trzeba też ręcznie sprawdzić zegary, które się nie aktualizują automatycznie.
Czy zmiana czasu zostanie zniesiona i dlaczego nadal ją stosujemy?
Choć większość respondentów konsultacji UE opowiedziała się za zniesieniem zmian, wdrożenie zostało opóźnione, a polskie przepisy utrzymują obowiązek przestawiania zegarków przynajmniej do 2026 roku.
